Volwassen worden en op eigen benen staan doe ik uiteindelijk zelf. Zeker wanneer ik doorkrijg, dat de opbouw van mijn persoonlijkheid mede van mijn eigen keuzes afhangt.

Langzaamaan kan ik gaan ontdekken (zeker in oefensituaties) wat de kenmerken zijn van mijn ik. Uit mijn biografie kan ik een zelfbeeld maken. Gewoonlijk identificeer ik mij daarmee: zó ben ik! Maar het leuke is, dat er nog een verschil bestaat, tussen ‘wie ik denk dat ik ben’, en ‘degene die dit zegt’. Meestal stel ik mij gelijk aan de rollenspeler. Maar ik spéél de rol, en kan hem ook weer loslaten. – Een acteur is thuis geen toneelspeler.

Mijn ik als regisseur

Door mij systematisch terug te trekken uit de rollen die ik speel, kan ik ontdekken dat mijn ‘ik’ vooral een functie is, een identificatiemogelijkheid. Mijn ik voert de regie, neemt beslissingen, en geeft leiding aan mijn bezigheden, als een soort dirigent. Daarmee kan ik egoïstisch streven naar autonomie en macht, ofwel mij juist dienend opstellen t.b.v mijn gezin, werk of mijn levensopdracht…
Mijn ik is niet de diepste laag van mijn persoonlijkheid. De boeddhist noemt het ik zelfs een schadelijke illusie. Ik héb een ik, maar ik bén het niet. Mijn identiteit is van een andere orde.

Mijn ik als illusie

Bij intens geluk of tegenslag kan ik soms mijn houvast totaal verliezen, de regie valt tijdelijk weg. Dan kan ik gaan ervaren dat ik niet het centrum ben van de wereld, maar deel uitmaak van een groter geheel. Zo leer ik contact te krijgen met een bovenpersoonlijke wereld, waarin ik mijn wezen kan ervaren.

De ziel als identiteit

Mijn wezen (ziel, leegte, diepte-dimensie, mystieke kern, Gods-aanwezigheid-in-mij) is geen ding of een idee, maar de diepste ervaring, waartoe ik als mens in staat ben. De ziel is mijn wáre identiteit. In beeldspraak te vergelijken met de componist. Ik ‘heb’ dan ook geen ziel, ik ben de gestalte van de ziel. De ziel heeft mij als uitvoerder. Maar daar kan een probleem ontstaan. Als ik zijn autonomie niet wil opgeven (doorgaans het geval), dan wordt spiritualiteit onmogelijk.

Terug