De kerk is momenteel geen enthousiast makende beweging, maar eerder een oud treinstel. Het leven lijkt eruit. Een belangrijke oorzaak hiervan is dat het geloof in ons hoofd blijft hangen.
Carl Jung, psychiater en domineeszoon, zegt hierover:

De christelijke cultuur blijkt verschrikkelijk hol te zijn: het is een uiterlijk vernisje. De innerlijke mens wordt er niet door geraakt, en is daarom ook niet veranderd. Men heeft slechts in de wereld buiten een Christus ontmoet, maar nooit in de eigen ziel, daarom heerst daar nog een duister heidendom.

Het verhaal alleen werkt niet

Langzaam wordt duidelijk, dat het heilsmysterie niet door woord of prediking, van buitenaf, kan worden gerealiseerd. De boodschap wordt weggefilterd en dringt niet door. Kijk eens hoe moeilijk het is om mensen milieubewust te maken, of van het roken af te halen. Het verhaal alleen werkt niet. Ook niet bij deze site-pagina’s. Als je er niets mee doet, heeft het weinig zin.

De eerste stap is inzien,
(en daar blijft het dan meestal bij!)

gevolgd door de keuze om iets echt te willen.

Daarna komt een periode van uitgebreid oefenen,

en tenslotte begint pas het in praktijk brengen.

Voor gelovigen geldt dit des te meer. Wij denken te gemakkelijk dat wij ‘goede’ grond zijn, maar zitten meestal helemaal verstopt met drukke gedachten, onrustige gevoelens en innerlijke conflicten. Wij zijn veel te druk bezig met van alles en hebben nauwelijks of geen contact met onze ziel. We weten zelfs niet wat dat is.

Wij ervaren de Geest niet

En juist in de ziel speelt het mysterie zich af, in de diepte van de beleving. Het heil kan alleen daar, van binnenuit, ontdekt en ervaren worden. Vroeger ging men daar in de kerk anders mee om. Je werd toen ingewijd in het mysterie ‘door het te ondergaan’. Niet door uitleg. Uitleg vooraf, bijv. over de doop, gold als verraad! Vanaf de oude kerk tot in de Middeleeuwen was catechese steeds gericht op weten uit ervaring!

Het grootste probleem is, dat wij de teksten wel van buiten kennen, maar niets erváren van de Geest in ons. Maar hoe zouden wij de Geest ervaren, als we onze eigen geest of ziel niet eens ervaren? En waar leren we dat? Levenslang naar dezelfde preken luisteren maakt ons lui. Zolang wij uit de kraan blijven drinken, gaat ‘het levend water in ons binnenste’ beslist niet stromen.

Leren kan alleen maar van binnenuit.
Binnen ons spreekt de universele Geest.

De waarheid is alleen in het diepst van de ziel te vinden en niet daarbuiten.
(Augustinus, 4e eeuw)

De vrome van morgen zal een ‘mysticus’ zijn, iemand die iets ervaren heeft, of hij zal er niet meer zijn.
(Karl Rahner, theoloog van Vaticanum II)

Wat dat betekent?

Dat we eens goed naar onze preekpraktijk moeten kijken, en dat wij worden genoodzaakt om onze eigen grond te bewerken.
(Hoe dat kan, heb ik uitgebreid in mijn boek beschreven.)

En verder, dat wij schreeuwend behoefte hebben aan gekwalificeerde praktijkgidsen. Mensen die de innerlijke weg kennen: ervaringsdeskundigen en geestelijk begeleiders. Voorlopig zijn die slechts hier en daar aanwezig. Hopelijk kunnen (toekomstige) pastores zich daartoe bekwamen.

Terug