Tot de tweede helft van de vorige eeuw waren kerk en spiritualiteit nog redelijk met elkaar verbonden, daarna niet meer. Vooreerst omdat de ‘moderne spiritualiteit’ een heel andere invulling heeft gegeven aan het begrip spiritualiteit. En ten tweede omdat de kerken nauwelijks nog contact hebben met hun eigen spirituele traditie.

Spiritualiteit en engagement

Spiritualiteit is de consequentie van het geloof en vormt er meteen een uitstekende graadmeter voor. Het gaat om leven in verbondenheid met God, en de vorm die gevonden wordt om daar uitdrukking aan te geven. Misschien zelfs door in verzet te komen. Tegenwoordig zijn daar allerlei mogelijkheden voor, in kerkelijk verband en ook daarbuiten (milieubeweging, WNF, vluchtelingenwerk, voedselbanken, Amnesty International, Defence for Children, Artsen zonder Grenzen, Solidaridat en talloze andere prachtige initiatieven).
Spiritualiteit is nooit zweverig of bedoeld als een vlucht naar de eenzaamheid, maar gericht op ultiem engagement.

De schepping is een proces

Schepping en evolutie zijn niet tegengesteld aan elkaar, zij vallen samen. De schepping is geen gebeurtenis die ooit heeft plaatsgevonden, het is continu proces. Wij maken deel uit van dit gigantisch kosmisch gebeuren dat dagelijks valt waar te nemen. Kijk naar het heelal, onze planeet, de natuur, de voortplanting en onze eigen creativiteit.


Wij leven nog met een verouderde voorstelling: de schepping in een paar dagen, met een scheiding tussen hemel en aarde. God als de machtige Schepper hoog in de hemel, en de mens hier op aarde. Met een grote kloof ertussen. Daarom moet de mens offeren, dienen en aanbidden. De kerkelijke liturgie en liederen staan er vol van. Kijk welke woorden wij met kerst gebruiken en waar we over zingen!


Bewustwording van God-in-ons

Dat scheppingsproces vindt ook in ons plaats. God is niet ééns geboren, maar baart alle dagen zonder ophouden zijn Zoon in ons (Eckhart). De mens is niet alleen schepsel, hij heeft iets van de oorspronkelijke eenheid van God in zich. ‘De mens is geschapen naar Gods beeld en gelijkenis’. Daarom zijn God en mens, in de ziel, wezenlijk en onverbrekelijk met elkaar verbonden.
(De moderne tijd heeft de ziel versmald tot geest, mind, psyche en zelfs tot brein, waarbij de transcendente dimensie steeds verder is weggemoffeld.)

Vandaar de weg naar binnen

Jezus heet ‘Mensenzoon’ of ‘God-met-ons’, omdat Hij mens is en ten volle God. De gelijkenis gaat ook op voor ons, zoals in de doop wordt bevestigd. Hij woont in ons. Alleen moeten wij dit nog door bewustwording in onszelf ontdekken en waar maken. Vandaar de transformatie die moet plaatsvinden.

Het zou mooi zijn als geestelijke begeleiding ons zou kunnen helpen bij deze ontdekkingstocht. Want daar draait heel de spiritualiteit om: het ervaren van het goddelijke in ons en daaraan gestalte geven!

Die oproep tot bewustwording geldt voor mens, kerk en wereld. Het gaat om scheppend bezig zijn en de vergoddelijking van allen en alles.

Terug